wetenschaps café met marlies de munck
Muziek en schoonheid. Een filosofische lezing over taboes en idealen in de hedendaagse muziek.
Al meer dan honderd jaar ligt in de westerse kunstmuziek het ideaal van schoonheid onder vuur. In plaats van een bron van politieke ontvoogding werd schoonheid steeds meer het symbool van een conservatieve, burgerlijke smaak. Nieuwe esthetische idealen zoals de shock en de vervreemding zagen het licht vanuit een uitgesproken politiek emancipatiestreven. Het leverde de hedendaagse klassieke muziek een ondoorgrondelijk en zelfs elitair imago op. Vandaag tekent zich opnieuw een kentering af onder invloed van de digitale technologie. Onder de noemer van de ‘nieuwe welluidendheid’ wordt de afstand tot de luisteraar gedicht in talloze ‘immersieve ervaringen’. Is dit de rehabilitatie van schoonheid als een democratisch muzikaal ideaal? Of geraakt ze net steeds meer verstrikt in de netten van de kitsch? Aan de hand van drie filosofische stellingen reflecteert deze lezing over deze historische evolutie en de veranderende opvattingen over de politieke en maatschappelijke rol van (kunst-)muziek.
Marlies De Munck is filosofe en essayiste. Ze doceert muziekfilosofie en kunstfilosofie aan de Universiteit Antwerpen en begeleidt onderzoek in de kunsten aan het Antwerp Research Institute for the Arts. Ze schrijft regelmatig columns en opiniestukken over maatschappelijke en cultuurfilosofische thema’s, o.m. voor De Standaard . Ze is ook auteur van verschillende essays over muziek en kunst, waaronder Waarom Chopin de regen niet wilde horen (2017), De vlucht van de nachtegaal (2019), Ik zie bergen weer als bergen (2021), en Kwetsbaarheid. Over raken en geraakt worden (2022).